Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatı ilk çeyrekte yüzde 35 artışla 1,3 milyar dolara ulaştı. Akdeniz’de yaş meyve sebze ihracatında hacim düştü değer rekor kırdı.
Haber Merkezi
Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Gürüz, 2026 yılının ilk çeyreğinde Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatının 1,3 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Yılın ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35 oranında artış sağladıklarını vurgulayan Başkan Ferhat Gürüz, “Bu performans, sektörümüzün kalite, pazar çeşitliliği ve katma değer odaklı dönüşüm kabiliyetini de ortaya koymaktadır.” dedi. Başkan Gürüz, söz konusu dönemde Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin yüzde 38 artışla 643,7 milyon dolarlık ihracata imza attığını ve sektör ihracatına yüzde 49 oranında destek verdiğini bildirdi.
2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin ürün bazlı ihracat verilerini değerlendiren Başkan Gürüz, sektörün artık sadece büyümediğini, aynı zamanda yapısal olarak dönüştüğünü söyledi. Türkiye’nin küresel pazarlarda “hangi ürünü ne kadar sattığı” kadar, “hangi üründen ne kadar değer ürettiği” sorusuna odaklandığını ortaya koyan bir tablo oluştuğunu kaydeden Başkan Gürüz, “Artık rekabetin yönü değişti; miktar değil katma değer, hacim değil doğru konumlanma belirleyici hale geliyor. Bu dönüşümü doğru yönetenler, küresel ticarette kalıcı üstünlük sağlayacak.” diye konuştu.
TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 33’Ü MANDALİNA
Yılın ilk çeyreğinde toplam ihracat miktarının yüzde 3 gerileyerek 1,07 milyon tona düştüğünü, ürün kompozisyonundaki değişimin ve birim fiyat artışlarının sektörün ana itici gücü haline geldiğini belirten Başkan Gürüz, şunları söyledi: “2026’nın ilk çeyreğinde en çarpıcı performans mandalinadan geldi. İhracat miktarı yüzde 36 artarak 429,7 milyon kilograma, değer ise yüzde 85 artışla 434,4 milyon dolara ulaştı. Böylece mandalina, tek başına toplam ihracat gelirinin yüzde 33’ünü oluşturdu. Domates, miktarda yüzde 21 düşmesine rağmen 180 milyon dolarlık ihracatla ikinci sırada yer aldı. Biber, yüzde 35’lik değer artışıyla 155 milyon dolara ulaştı. Yılın en dikkat çekici sıçramalarından biri soğan ve şalot grubunda yaşandı. Miktar yüzde 2 bin 596 artarak 57 bin ton, değer ise yüzde 1.440 artarak 15,2 milyon dolara çıktı. Bu olağanüstü artış, küresel arz dengesindeki değişimlere Türkiye’nin hızlı yanıt verebildiğini ortaya koydu. Hıyar-kornişon ve kabak gibi ürünlerde miktar gerilese de değer artışı sürdü. Çilek, patlıcan ve havuç-turp grubunda değer artışı devam etti.”
Yılın ilk üç ayında oluşan verilerin Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatında yeni bir evreye geçtiğini açıkça ortaya koyduğuna işaret eden Başkan Gürüz, “Narenciyede güçlenen liderlik, sebzede artan değer üretimi ve bazı meyve ürünlerinde yaşanan gerileme; sektörün artık daha seçici, daha stratejik ve daha veri odaklı bir yapıya yöneldiğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde ise başarı; doğru ürünleri doğru pazarlarla eşleştirebilen, katma değeri artıran ve değişen küresel talebe hızlı uyum sağlayabilen üretici ve ihracatçıların olacak.” ifadelerini kullandı.
IRAK VE RUSYA EN BÜYÜK PAZARLAR OLDU
Ocak-Mart dönemine ilişkin sektör ihracat performansını ülke kompozisyonu üzerinden değerlendiren Başkan Gürüz, özellikle Irak ve Rusya’nın güçlü konumlarını koruduğunu, Avrupa ve alternatif pazarlarda ise değer odaklı büyümenin öne çıktığını ifade etti. Başkan Gürüz, şöyle konuştu: “2026’nın ilk çeyreğinde en dikkat çekici gelişme, Irak pazarında yaşandı. Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatı Irak’a miktarda yüzde 13, değerde ise yüzde 104 artarak 285,4 milyon dolara ulaştı. Böylece Irak, yüzde 22’lik payla en büyük ihracat pazarı konumuna yükseldi.
Rusya Federasyonu ise miktarda yüzde 9’luk düşüşe rağmen, değer bazında yüzde 32 artışla 284,2 milyon dolara ulaşarak Irak ile birlikte sektörün ana taşıyıcı pazarı olmayı sürdürdü. Avrupa pazarlarında ise daha dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme eğilimi öne çıktı. Romanya’ya ihracat yüzde 20 artarak 126 milyon dolara ulaştı. Almanya’ya ihracat yüzde 29 artışla 79,8 milyon dolara yükseldi. Polonya’da yüzde 42’lik değer artışı dikkat çekti. Bu ülkelerde miktar artışının sınırlı kalmasına rağmen değer bazlı büyüme yaşanması, Türk ürünlerinin daha yüksek fiyat segmentinde konumlandığını gösterdi. Avrupa artık bizim için sadece bir pazar değil; kalite ve marka algımızı güçlendirdiğimiz stratejik bir alan oldu. 2026’nın ilk çeyreğinde bazı pazarlarda yaşanan sıçramalar, ihracat stratejisinin çeşitlendiğini ortaya koyuyor. Gürcistan’a ihracat değerde yüzde 235 artarak 36,2 milyon dolara çıktı. Çekya’ya ihracat miktarda yüzde 121, değerde yüzde 139 arttı. Bu artışlar, alternatif pazarlarda derinleşmenin artık somut sonuçlar üretmeye başladığını gösterdi.”