“Mevcut ilaç fiyat kararnamesi daha gerçekçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması artık bir zorunluluktur” diyen Mersin Eczacı Odası Başkanı Aliye Akgül Aydın, ayrıca “İlacım Nerede’ sisteminin de sahada uygulanabilir olmadığını savundu.
HEDİYE EROĞLU
Türkiye’de uzun süredir devam eden ilaç yokluğu artık geçici bir aksaklık değil, adeta sistematik bir kriz haline geldi.
Sorunun temelinde ise ilaç fiyatlandırma sisteminin piyasa gerçeklerinden kopuk olmasının geldiğini belirten eczacılar, resmi kur ile gerçek kur arasındaki farkın ilaç tedarik zincirini doğrudan etkilediğini belirterek "Sonuç değişmiyor: Eczanelerde bulunamayan ilaçlar ve çaresiz bırakılan hastaların sayısı giderek artıyor" dedi.
SORUNU ÇÖZMEDİ
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, ilaç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan Avro kurunun 1 Nisan itibariyle 29,11 TL olarak uygulanacağını anımsatarak "Son dönemde ilaç Avro kurunda kısmi artışlar yapılmış olsa da bu artışlar sorunu çözmüyor. Çünkü mevcut sistem güncel ekonomik gerçekleri yansıtmıyor” dedi.
“MEVCUT SİSTEM GERÇEK EKONOMİK KOŞULLARDAN UZAK”
Mersin Eczacı Odası Başkanı Aliye Akgül Aydın da, 12 Mart tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile ilaç fiyatlarına 13 Mart ve 1 Nisan olmak üzere iki kademeli bir artış planlandığını anımsattı. Ancak aydın, 1 Nisan’da uygulanan yaklaşık yüzde 8,5’lik artış sonrasında dahi, ilaç fiyatlarının belirlenmesinde esas alınan Euro kurunun, bir önceki yıl ortalamasının yalnızca yüzde 65’i üzerinden hesaplanacak olmasının, mevcut sistemin gerçek ekonomik koşullardan ne kadar uzak kaldığını açıkça gösterdiğini aktardı.
“ZAMLAR, SORUNUN KÖKENİNE İNMEYEN, GEÇİCİ BİR RAHATLAMA SAĞLAYAN DÜZENLEMELER”
“Oysa geçmiş yıllarda bu oran yüzde 70 seviyesindeydi ve o dönemlerde enflasyon bugünkü kadar yüksek değildi” diyen Aliye Akgül Aydın, “Bugün ise hem bu oranın düşürülmüş olması hem de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon ortamı, ilaç fiyatlandırma sisteminin sürdürülebilirliğini ciddi şekilde zedelemektedir. Bu nedenle yapılan zamlar, ne yazık ki sorunun kökenine inmeyen, yalnızca geçici bir rahatlama sağlayan düzenlemeler olarak kalmaktadır.
“MEVCUT İLAÇ FİYAT KARARNAMESİ DAHA GERÇEKÇİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR YAPIYA KAVUŞTURULMASI ARTIK BİR ZORUNLULUKTUR”
Nitekim 2017 sonrasında giderek artan ilaç yokluklarının temelinde de bu gerçeklik yatmaktadır. İlaç fiyatlarının, üretim ve tedarik maliyetlerini karşılamaktan uzak kalması; firmaların bazı ürünleri piyasaya sunmamasına veya arzda aksamalara yol açmaktadır. Bu nedenle mevcut İlaç Fiyat Kararnamesi’nin günümüz ekonomik koşullarına uygun, daha gerçekçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması artık bir zorunluluktur” dedi.
“İLACIM NEREDE” SİSTEMİ SAHADA CİDDİ SORUNLAR DOĞURMA POTANSİYELİ TAŞIYOR
Öte yandan, ilaç yokluklarına çözüm olarak uygulamaya konulan “İlacım Nerede” sistemini de değerlendiren Başkan Aliye Akgül Aydın, uygulamanın sahada ciddi sorunlar doğurma potansiyeli taşıdığını bildirdi. “Sistem, İlaç Takip Sistemi verilerine dayanmakla birlikte, bu verilerin pratikte anlık ve gerçek stok durumunu tam olarak yansıtmadığı bilinmektedir” diyen Aydın, Sonlandırılmamış reçeteler nedeniyle hastaya teslim edilmiş ilaçlar, sistemde hâlâ eczanenin stokunda varmış gibi görünebilmektedir. Ayrıca gün içerisinde satılan ilaçların sisteme gecikmeli yansıması da, gerçekte eczanede bulunmayan ilaçların varmış gibi gösterilmesine neden olabilmektedir.
“UYGULAMA ECZACI İLE HASTAYI HAKSIZ YERE KARŞI KARŞIYA GETİRMEKTE”
Bu durum, hastaların yönlendirildikleri eczanelerde ilacı bulamamasıyla sonuçlanmakta; eczacı ile hastayı haksız yere karşı karşıya getirmektedir. Bir hastanın, sistemde var görünen bir ilacı eczanede bulamaması durumunda bunu eczacının sorumluluğu gibi algılaması, güven ilişkisini zedeleyebileceği gibi istenmeyen tartışmalara da zemin hazırlayabilmektedir.
Biz eczacılar olarak hem hastalarımızın ilaca erişimini sağlamak hem de mesleki saygınlığımızı korumak adına, geçici çözümler yerine kalıcı ve bütüncül politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyoruz. İlaç fiyatlandırma sisteminin gerçek ekonomik verilerle uyumlu hale getirilmesi ve sahadaki uygulamaların eczacı-hasta ilişkisini zedelemeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi artık ertelenemez bir ihtiyaçtır” diye konuştu.