Mersin Gözne’de mermer ocağı kurma hayali köylünün direnişi ile önlenen Doğakan Madencilik bu defa da yüzde 97,56’sı orman arazisi olan Bekiralanı, Güzelyayla ve Gözne’yi kapsayan 56 bin 904 hektarlık alanda taş ocağı açmak istiyor.
HEDİYE EROĞLU
Maden şirketlerinin saldırısı altındaki Mersin’in Toroslar ilçesine yönelik yeni bir taşocağı projesi için ÇED süreci başlatıldı. Doğakan Madencilik, Mersin Toroslar’ın kabusu oldu. Kapıdan kovulan şirket adeta bacadan girmek için hamle üstüne hamle yapıyor. Geçen ay Gözne’de yapmak istediği mermer ocağı, köylülerin kararlı duruşu ile önlenen şirket, bu defa taş ocağı için bölgeye çıkarma yapmaya hazırlanıyor.
DOĞAKAN GÖZÜNÜ TOROSLAR’A DİKTİ
Doğakan Madencilik Şirketi’nin, Toroslar ilçesinde açmak istediği taş ocağı için Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci başlatıldı. Bekiralanı, Güzelyayla (Evcili) ve Gözne Mahallelerini kapsayan 70 milyon 679 bin 363,67 TL bedeline sahip proje ile kireçtaşı (kalker) ocakçılığı (kireçtaşının kabaca kırılması ve parçalanması dahil) yapmak istiyor.
TOPRAKTAN YILLIK 2 MİLYON 400 BİN TON KALKER CEVHERİ ALINACAK
Çevre Bakanlığına sunulan projenin teknik olmayan özetine göre; S.87872 (ER:3350997) ruhsat numaralı 94,3 hektarlık ruhsat alanı içerisinde yaklaşık 56 bin 904 hektarlık alan ÇED Alanı olarak belirlendi. Proje kapsamında kalker ocağından yılda 2 milyon 400 bin ton kalker cevheri alınması, yıllık 390 bin ton kapasiteli kırma eleme tesisi kurulması planlanıyor.
Kalker ocağından alınan yıllık 2 milyon 400 bin ton malzemenin 390 bin tonu malzeme kırma eleme tesisinde boyutlandırarak satışa sunulacak, geri kalan 2 milyon 10 bin ton kısmı herhangi bir işleme tabi tutulmadan doğrudan satışa sunulacak.
Kalker ocağından ve kırma eleme tesisinden pasa meydana gelmezken, kırma eleme tesisinden besleme miktarının yaklaşık yüzde 10 ‘u kadar bypass malzemesi meydana gelecek. Bypass malzemesi, saha içi yolların düzeltilmesinde kullanılmak üzere veya talep olması durumunda satışa sunulmak üzere pasa alanında depolanacak.
SAHADA PATLATMA YAPILACAK
Yine projenin teknik olmayan özetine göre; proje kapsamında öncelikle bitkisel toprak sıyrılacak daha sonra üretim çalışmaları yapılacak. Bitkisel toprak arazinin rehabilitasyonu sırasında kullanılmak üzere depolanacak.
Kalker üretim aşamasında açık işletme yönteminde, cevherin zeminden iş makineleri ile doğrudan alımının mümkün olmadığı hallerde ise gevşetme amaçlı patlatma işlemi ile cevher zonu gevşetilecek ve yine iş makineleri aracılığı ile sökülecek. Patlatma sonucu gevşeyen malzeme ekskavatör yardımıyla kamyonlara yüklenecek. Kamyonlara yüklenen kalker cevherin bir kısmı doğrudan kırma eleme tesisine götürülecek, bir kısmı ise doğrudan satış nakliyesi gerçekleştirilecek.
PROJE ALANININ YAKLAŞIK YÜZDE 97,56’SI ORMAN, YÜZDE 2,44 LÜK KISIM İSE TARLA VASIFLI ŞAHIS ARAZİSİ
Proje alanının büyük bir kısmı, Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100 bin Ölçekli
Onaylı Çevre Düzeni Planında “Orman Alanı” kapsamında yer alırken, küçük bir kısmı ise “Tarım Arazisi” kapsamında kalmakta. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel
Sorgu Uygulaması verilerine göre; proje alanının yaklaşık yüzde 97,56’sı, orman arazisinden, geri kalan yaklaşık yüzde 2,44 lük kısım ise tarla vasıflı şahıs arazisinden oluşmakta.
Proje kapsamında inşaat aşamasında 15 kişi, işletme aşamasında ise 45 kişi istihdam edilecek. Çalışmalar; yılda 12 ay, ayda 25 gün ve günde 8 saat tek vardiya olarak yapılacak.
Proje kapsamında çalışacak personelin altyapı ve sosyal ihtiyaçları ÇED Alanı içerisinde kurulacak olan şantiye alanında yer alan idari binalardan karşılanacak.
YÖRÜK ÇADIRLARI, MEZARLIK, GÖLETLER NE OLACAK?
Ayrıca projenin teknik olmayan özetine göre; proje alanının ve önerilen proje nedeniyle etkilenmesi muhtemel olan çevrenin; nüfus, fauna, flora, jeolojik ve hidrojeolojik özellikler, doğal afet durumu, toprak, su, hava, atmosferik koşullar, iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, kültür varlığı ve sit özellikleri, peyzaj özellikleri, arazi kullanım durumu, hassasiyet derecesi, tarihi çevreler ve sit bölgelerini etkileyecek su tabanı değişiklikleri ile ilgili ise dikkat çekici veriler paylaşıldı.
Bekiralanı, Güzelyayla (Evcili) ve Gözne Mahallesinde 2024 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)’ne göre toplam nüfusun 3 bin 776 kişi olduğu belirtilerek, “Proje alanına en yakın hassas alıcılar kuş uçuşu yaklaşık 205 metre, 260 metre ve 300 metre mesafede doğu istikametinde bulunan Yörük çadırlarıdır. En yakın yapı ise proje alanın kuzeydoğusunda yaklaşık 420 metre mesafede yer alan tarla içindeki binadır. En yakın konut ise bin metre mesafede doğu istikametinde yer alan Gözne Mahallesine ait konuttur.
Proje alanın, kuzeydoğusunda yaklaşık 580 metre mesafede Yörük mezarlığı, güneybatısında yaklaşık 920 metre mesafede Bekiralanı Mahallesi Sulama Birliğine ait gölet, bin 220 metre mesafede güneybatısı istikametinde büyükbaş hayvan besi çiftliği ve 2095 metre mesafede batı istikametinde DSİ’ye ait gölet bulunmaktadır.
TARIM DIŞI KULLANIM İÇİN TOPRAK KORUMA KURULUNDAN İZİN ALINACAK
ÇED Olumlu belgesi alınmasına müteakip tarla vasıflı şahıs arazileri için kiralama veya satın alma işlemleri gerçekleştirilmeden faaliyete başlanılmayacaktır. Tarım alanlarının (tarlalar) tarım dışı amaçla kullanılabilmesi için, 5403 sayılı ‘Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ hükümleri gereğince, üretime başlanmadan önce Mersin Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’nden gerekli izinler alınacaktır” denildi.
ARAZİDE TOZ BASTIRMA AMAÇLI NE KADAR SU KULLANILACAK?
Projede kullanılacak su miktarına dair de bilgiler veren firma, personelin her türlü sosyal ihtiyaçları (içme ve kullanma suyu) ve arazide toz bastırma amaçlı su ihtiyacı (sulama suyu) ile ilgili ise ilginç bir yol izledi.
Projenin teknik olmayan özetinde inşaat aşamasında 15 kişinin kişi başı günlük 241 litre su kullanımı ile yıllık 3 bin 615 litre su kullanacağını açıkladı.
Ayrıca firma işletme aşamasında da; 45 kişinin, kişi baş günlük 241 litre su kullanımı ile yıllık 10 bin 845 litre su kullanacağını bildirdi.
Firmanın arazide toz bastırma amaçlı su ihtiyacına dair veriler ise dikkat çekti.
TOZ TOPRAK SULAMA İLE ÖNLENMEYE ÇALIŞILACAK
Ocak içi yollar ve nakliye güzergahı tozumaya karşı sulama için metrekare başına 0,85 litre su kullanılmasını planlayan firma, patlatma hariç diğer nemlendirme çalışmaları sırasında günde iki kez nemlendirme çalışması yapacak.
Proje kapsamında yaklaşık olarak bin metrelik ocak içi toprak yolda ve nihai taşımada ocak sınırından asfalt yola kadar 3 metre olmak üzere toplam 4 metre yolda nakliye işleminden kaynaklı, genişliği 4 metre baz alınan yollarda toz oluşumunu önlemek amacıyla spreyleme yöntemiyle sulama işlemi gerçekleştirecek. Bu çerçevede günlük 13 bin 600 litre su kullanılması öngörülürken, bölgeni sınırlı su kaynaklarına bu durumun yaratacağı etki ise merak ediliyor.